بررسی ابعاد و راههای جلوگیری از سوزانده شدن گازهای همراه نفت در کشور
بهرهبرداری بهینه از گازهای همراه میادین نفتی، به عنوان یکی از رسالتهای مهم شرکت ملی نفت ایران همواره مورد تاکید بوده است؛ ولی متاسفانه هنوز مقادیر قابل توجهی از این گازها در کشور سوزانده میشود. این در حالی است که مطابق مطالعات انجام شده، طرحهای جمعآوری گازهای همراه و جلوگیری از سوزاندن آنها, در بسیاری از موارد صرفهٔ اقتصادی نیز دارد. در مطلب زیر که به بررسی ابعاد و راههای جلوگیری از سوزاندهشدن گازهای همراه کشور میپردازند، از نتایج مطالعات مؤسسه مطالعات بینالمللی انرژی استفاده شده است: بر اساس مطالعات انجام شده در کشور، میزان تولید گاز همراه نفت در سال ۱۳۷۹، معادل ۲۵۰۰ میلیون فوت مکعب در روز بوده است که از این مقدار، ۷۵ درصد آن جمعآوری شده و به مصارف مختلف اختصاص یافته است. ۳ درصد از گاز همراه تولیدی نفت نیز به مصارف عملیاتی "تاسیسات بهرهبرداری و گاز مایع" رسیده است. لذا در سال ۷۹، حدود ۲۲ درصد از کل گاز همراه تولیدی، معادل ۵۵۰ میلیون فوت مکعب در روز (به ارزش تقریبی روزانه ۴۰۰ هزار دلار)، سوزانده شده است.باید این نکته را نیز مد نظر قرار داد که علاوه بر سوخته شدن مقادیر قابل توجهی از گازهای همراه, لطمات زیستمحیطی فراوانی نیز به کشور رسانده میشود. گازهای همراه که از مخازن نفت استحصال میشوند، در مناطق مختلف خشکی و دریایی کشور قرار دارند. مخازن نفت مناطق خشکی که قسمتهای عمدهای از گازهای همراه آنها سوزانده میشود, عمدتاً در استانهای خوزستان, ایلام, بوشهر, لرستان و کرمانشاه قرار دارند.
۱) گازهای همراه استحصال شده در استان خوزستان
مخازن نفتی که در استان خوزستان تمامی یا بخشی از گازهای همراه نفت آنها سوزانده میشود، عبارتند از:
▪ آبتیمور
▪ اهواز ( بنگستان)
▪ هفتکل
▪ کارون
▪ کوپال (بنگستان)
▪ منصوری
▪ مسجدسلیمان
▪ پرسیاه
▪ قلعهکنار
▪ زیلوئی
▪ لالی
▪ رامشیر
▪ مارون (بنگستان)
لازم به ذکر است, در بین میادین مذکور، پروژه "آماک" برای جمعآوری و استفاده از گازهای همراه میادین آبتیمور، اهواز (بنگستان)، منصوری، کوپال (بنگستان) و مارون (بنگستان) در نظر گرفته شده است. با این وجود، بررسیهای انجام شده نشان داده است که با اجرای برنامههای توزیع گاز و افزایش تولید از این میادین، ظرفیت طراحی شدهٔ پروژهٔ آماک جهت جمعآوری تمامی گازهای همراه در سه میدان اهواز، آب تیمور و منصوری کافی نبوده است.مطالعات فنی و اقتصادی نشان داده است که طرح بهینه برای استفاده از گاز همراه مازاد سه میدان آبتیمور، منصوری و بنگستان اهواز، تزریق در مخازن نفت است. در نتیجه هر سه میدان، در برنامهٔ تزریق گاز قرار دارند و گازهای مازاد هر میدان میتوانند بخشی از گاز تزریقی به مخزن مربوطه خود را تشکیل دهند. این سه طرح تزریق گاز که اجرای آنها منوط به اجرای طرحهای افزایش تولید مخزن بنگستان است، جمعاً ۵۳.۵ میلیون دلار هزینه در بر خواهد داشت.مناسبترین روش استفاده از گازهای همراه هفتکل، جایگزینی آن بهجای بخشی از گاز تزریقی از گنبد نفت سفید در مخزن هفتکل است که هزینهٔ اجرای این پروژه در حدود ۶.۳ میلیون دلار برآورده شده و با در نظرگرفتن بازیافت ثانویهٔ نفت، از نظر اقتصادی طرحی بسیار مطلوب خواهد بود. مضافاً اینکه برای جلوگیری از سوزاندن گاز، تولید گاز گنبد نفت سفید نیز با توجه به اثرات غیر مطلوب تولید از گاز گنبد مخازن نفتی کاهش خواهد یافت.طرح پیشنهادی برای مجموعهٔ گازهای همراه میادین مسجد سلیمان، کارون، لالی، زیلوئی و پرسیاه که در منطقه مسجدسلیمان تولید میشوند، عبارت از جمعآوری، استحصال مایعات گازی و انتقال آنها به شبکهٔ سراسری گاز در اهواز است. برای اجرای این طرح، لازم است تا علاوه بر پروژهٔ مصوب احداث واحد بهرهبرداری هفتشهیدان در مسجد سلیمان، ایستگاههای تقویت فشار گاز، یک واحد شیرینسازی و یک کارخانهٔ گاز مایع نیز بههمراه خطوط لوله مورد نیاز در منطقه احداث شود.گازهای همراه میادین مزبور پس از جمعآوری و شیرینسازی به کارخانهٔ جدید گاز مایع منتقل میشوند و گاز سبک خروجی و همچنین NGL حاصله به منطقه اهواز منتقلشده و به خروجی کارخانه گاز مایع متصل خواهند شد
۱) گازهای همراه استحصال شده در استان خوزستان
مخازن نفتی که در استان خوزستان تمامی یا بخشی از گازهای همراه نفت آنها سوزانده میشود، عبارتند از:
▪ آبتیمور
▪ اهواز ( بنگستان)
▪ هفتکل
▪ کارون
▪ کوپال (بنگستان)
▪ منصوری
▪ مسجدسلیمان
▪ پرسیاه
▪ قلعهکنار
▪ زیلوئی
▪ لالی
▪ رامشیر
▪ مارون (بنگستان)
لازم به ذکر است, در بین میادین مذکور، پروژه "آماک" برای جمعآوری و استفاده از گازهای همراه میادین آبتیمور، اهواز (بنگستان)، منصوری، کوپال (بنگستان) و مارون (بنگستان) در نظر گرفته شده است. با این وجود، بررسیهای انجام شده نشان داده است که با اجرای برنامههای توزیع گاز و افزایش تولید از این میادین، ظرفیت طراحی شدهٔ پروژهٔ آماک جهت جمعآوری تمامی گازهای همراه در سه میدان اهواز، آب تیمور و منصوری کافی نبوده است.مطالعات فنی و اقتصادی نشان داده است که طرح بهینه برای استفاده از گاز همراه مازاد سه میدان آبتیمور، منصوری و بنگستان اهواز، تزریق در مخازن نفت است. در نتیجه هر سه میدان، در برنامهٔ تزریق گاز قرار دارند و گازهای مازاد هر میدان میتوانند بخشی از گاز تزریقی به مخزن مربوطه خود را تشکیل دهند. این سه طرح تزریق گاز که اجرای آنها منوط به اجرای طرحهای افزایش تولید مخزن بنگستان است، جمعاً ۵۳.۵ میلیون دلار هزینه در بر خواهد داشت.مناسبترین روش استفاده از گازهای همراه هفتکل، جایگزینی آن بهجای بخشی از گاز تزریقی از گنبد نفت سفید در مخزن هفتکل است که هزینهٔ اجرای این پروژه در حدود ۶.۳ میلیون دلار برآورده شده و با در نظرگرفتن بازیافت ثانویهٔ نفت، از نظر اقتصادی طرحی بسیار مطلوب خواهد بود. مضافاً اینکه برای جلوگیری از سوزاندن گاز، تولید گاز گنبد نفت سفید نیز با توجه به اثرات غیر مطلوب تولید از گاز گنبد مخازن نفتی کاهش خواهد یافت.طرح پیشنهادی برای مجموعهٔ گازهای همراه میادین مسجد سلیمان، کارون، لالی، زیلوئی و پرسیاه که در منطقه مسجدسلیمان تولید میشوند، عبارت از جمعآوری، استحصال مایعات گازی و انتقال آنها به شبکهٔ سراسری گاز در اهواز است. برای اجرای این طرح، لازم است تا علاوه بر پروژهٔ مصوب احداث واحد بهرهبرداری هفتشهیدان در مسجد سلیمان، ایستگاههای تقویت فشار گاز، یک واحد شیرینسازی و یک کارخانهٔ گاز مایع نیز بههمراه خطوط لوله مورد نیاز در منطقه احداث شود.گازهای همراه میادین مزبور پس از جمعآوری و شیرینسازی به کارخانهٔ جدید گاز مایع منتقل میشوند و گاز سبک خروجی و همچنین NGL حاصله به منطقه اهواز منتقلشده و به خروجی کارخانه گاز مایع متصل خواهند شد
+ نوشته شده در چهارشنبه ۱۴ مرداد ۱۳۸۸ ساعت 21 توسط فرامرز-رضا
|
Welcome to my page! I want to share my stuff with you and hope you will find something useful here. I hope you enjoy my collection and come back again and again. I will do my best to make the content ever more interesting. Thank you for your time!my blog in persian,English & Arabic languge.